II AKa 305/21 2022-02-16 01:00:00.0 CET 2022-06-30 20:00:11.0 CEST 15100000 1006 SENTENCE, REASON sędzia Dorota Wróblewska sędzia Dorota Wróblewska Andrzej Rydzewski Andrzej Czarnota Odszkodowanie za niesłuszne skazanie, tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 - art. 2; art. 30; art. 41) Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 - art. 13; art. 8 b; art. 8 b ust. 1) Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 361; art. 361 § 1; art. 445; art. 445 § 1) Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 - art. 410; art. 437; art. 437 § 2; art. 438; art. 438 pkt. 1; art. 438 pkt. 1 a; art. 438 pkt. 2; art. 438 pkt. 3; art. 438 pkt. 4; art. 439; art. 454; art. 454 § 1; art. 7; rozdział 58) 8 b. ust. 1 ustawy lutowej stażysta Urszula Drozdowska Teza 1 Analizując treść przepisu art. 8b ust. 1 ustawy lutowej: „Dziecku matki pozbawionej wolności, wobec której stwierdzono nieważność orzeczenia, które przebywało wraz z matką w więzieniu lub innym miejscu odosobnienia lub którego matka w okresie ciąży przebywała w więzieniu lub innym miejscu odosobnienia, przysługuje od Skarbu Państwa odszkodowanie za poniesioną szkodę i zadośćuczynienie za doznaną krzywdę” trzeba zauważyć, że ustawodawca wskazał elementy, które muszą wystąpić, aby możliwe było stwierdzenie po stronie dziecka uprawnienia do dochodzenia odszkodowania i zadośćuczynienia. Konieczne jest więc ustalenie, że matka dziecka była pozbawiona wolności, stwierdzono wobec niej nieważność orzeczenia, a dziecko przebywało wraz z matką w więzieniu lub innym miejscu odosobnienia, lub matka okresie ciąży przebywała w więzieniu lub innym miejscu odosobnienia. W przypadku spełnienia tych warunków – dziecku przysługuje prawo do dochodzenia odszkodowania i zadośćuczynienia. W żaden sposób z treści tego przepisu nie wynika, by roszczenia te musiały być wyłącznie związane ze szkodą, czy krzywdą doznanymi w okresach pobytu dziecka z matką (czy matki w ciąży) w więzieniu lub innym miejscu odosobnienia. Takie rozumienie tego przepisu pozostawałoby w sprzeczności z teorią adekwatnego związku przyczynowego. Teza 2 Nie jest zasadne założenie, że zadośćuczynienie, jak i odszkodowanie (zarówno zasądzane w trybie k.p.k., jak i na gruncie „ustawy lutowej”) jest ograniczone do krzywdy i szkody doznanej jedynie w okresie pozbawienia wnioskodawcy i jego matki wolności. Przyjmując takie założenie odrzuca się bowiem jednocześnie możliwość przyjęcia, że krzywda i szkoda, jakiej doznaje osoba pozbawiona wolności wraz z matką, może powstać także w okresie po odzyskaniu przez nią wolności, będąc jednocześnie jego następstwem. Teza 3 Istotne jednocześnie jest rozstrzygnięcie zagadnienia, czy zgodnie z treścią omawianego przepisu szkoda i krzywda muszą pozostawać w bezpośrednim związku przyczynowym z pozbawieniem wolności matki i dziecka. W ocenie Sądu odwoławczego, niezależnie od braku użycia przez ustawodawcę sformułowania, jak w przepisie art. 8 ust. 1 ustawy lustracyjnej „wynikłe z wydania lub wykonania orzeczenia albo decyzji”, to sposób konstrukcji art. 8b ust. 1 tej ustawy wskazuje na konieczność zaistnienia bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy szkodą i krzywdą, a przebywaniem przez dziecko wraz z matką pozbawioną wolności w więzieniu, bądź pobytem matki w okresie ciąży w więzieniu, lub innym miejscu odosobnienia. Monika Nowacka Monika Nowacka 2022-06-30 20:00:11.0 CEST 2022-06-30 13:01:39.0 CEST