<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<judgement id="151015000003521_VII_U_002323_2024_Uz_2025-06-09_002">
   <signature>VII U 2323/24</signature>
   <date>2025-05-23 02:00:00.0 CEST</date>
   <publicationDate>2025-08-07 19:30:06.0 CEST</publicationDate>
   <courtId>15101500</courtId>
   <departmentId>3521</departmentId>
   <type>SENTENCE, REASON</type>
   <chairman>sędzia Ewa Dawidowska-Myszka</chairman>
   <judges>
      <judge>sędzia Ewa Dawidowska-Myszka</judge>
      <judge>Ewa Dawidowska-Myszka</judge>
   </judges>
   <themePhrases>
      <themePhrase>Emerytura</themePhrase>
   </themePhrases>
   <references>
      <reference>Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 - art. 178; art. 178 ust. 1; art. 188; art. 188 pkt. 1; art. 2; art. 67; art. 67 ust. 1; art. 8)</reference>
      <reference>Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 148(1); art. 148(1) § 1; art. 244; art. 245)</reference>
      <reference>Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 - art. 145 a; art. 146)</reference>
      <reference>Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 - art. 2 a)</reference>
      <reference>Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 - art. 114; art. 114 ust. 1; art. 114 ust. 1 pkt. 1; art. 25; art. 25 ust. 1 b)</reference>
   </references>
   <legalBases>
      <legalBasis>art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</legalBasis>
   </legalBases>
   <recorder></recorder>
   <thesis>Teza orzeczenia: W sprawach tego rodzaju podstawę prawną wzruszenia przez organ rentowy na korzyść ubezpieczonego prawomocnej decyzji ustalającej wysokość świadczenia stanowi art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej, a nową okolicznością istniejącą przed wydaniem wzruszanej decyzji organu rentowego jest  nieuwzględnienie przez organ rentowy obowiązującego standardu konstytucyjnego, co odnosi się do pomniejszenia wysokości świadczenia o uprzednio wypłacone emerytury wcześniejsze.
Błąd nie obejmuje  sytuacji, w której organ rentowy w chwili wydania decyzji działa na podstawie niebudzących wątpliwości interpretacyjnych przepisów ustawy, które bez wątpienia korzystają z domniemania konstytucyjności aż do chwili uznania ich przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją. Decyzja wydana w takich warunkach nie może być uznana za bezprawną, bowiem podstawa prawna do jej wydania odpadła dopiero po ogłoszeniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Należy zatem uznać, że decyzja taka stanowi przypadek, w którym opóźnienie w przyznaniu lub wypłaceniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności (tak np. Sąd Najwyższy w postanowieniu z 10 stycznia 2014 r. III UZP 3/13, czy Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z 20 października 2015 r. w sprawie III AUa 758/15). 
Tym bardziej nie można zarzucić organowi rentowemu, że nie dokonał samodzielnego zbadania zgodności z Konstytucją przepisów prawa mających zastosowanie w niniejszej sprawie, albowiem Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie ma takich uprawnień, które przynależą jedynie sądowi.   Zatem dopiero na etapie postępowania sądowego było możliwe zweryfikowanie zgodności z Konstytucją wskazanych przepisów ustawy, co umożliwiło wyeliminowanie z porządku prawnego sprzecznego z Konstytucją przepisu i dostosowanie sytuacji ubezpieczonej do poziomu zgodności z Konstytucją. 
</thesis>
   <decision></decision>
   <reviser>Marzena Glina</reviser>
   <publisher>Marzena Glina</publisher>
   <dateOfPublication>2025-08-07 19:30:06.0 CEST</dateOfPublication>
   <dateOfLastUpdate>2025-08-07 09:29:17.0 CEST</dateOfLastUpdate>
</judgement>