IV Pa 34/25 2026-04-03 02:00:00.0 CEST 2026-06-05 20:30:43.0 CEST 15102500 2021 SENTENCE, REASON Sędzia Jakub Litowski Jakub Litowski Sędzia Jakub Litowski Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 - art. 68; art. 68 ust. 1; art. 68 ust. 2) Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 162; art. 232; art. 233; art. 233 § 1; art. 235(2); art. 235(2) § 1; art. 235(2) § 1 pkt. 2; art. 235(2) § 1 pkt. 3; art. 382; art. 386; art. 386 § 1) Ustawa z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 174, poz. 1039 - ) Ustawa z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1999 r. Nr 110, poz. 1255 - ) Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 lipca 2011 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami (Dz. U. z 2011 r. Nr 151, poz. 896 - ) Ustawa z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2002 r. Nr 200, poz. 1679 - ) Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 - art. 102; art. 11(2); art. 11(3); art. 18; art. 18 § 2; art. 18 § 3; art. 18 § 4; art. 77(1); art. 78; art. 78 § 1; art. 8; § 1; § 1 pkt. 1; § 1 pkt. 2; § 2; § 2 pkt. 4; § 3; § 4) - art. 112, art. 183b § 1, art. 183c § 1 i art. 78 § 1 kodeksu pracy, - art. 3 oraz załącznik do ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych (tekst jedn. w Dz. U. z 2022 r. poz. 2139) 1. Obecnie od pielęgniarek wymaga się kwalifikacji wyższych niż w latach 90-tych, kiedy faktycznie – ze względu na ówczesną pozycję pielęgniarek (średni, pomocniczy personel) – wystarczyło średnie wykształcenie medyczne (pielęgniarskie). Dowodem na to jest rezygnacja z dopuszczenia do zawodu osób, które miałyby się legitymować wyłącznie średnim wykształceniem, przy jednoczesnym wymaganiu, aby zawód pielęgniarki uzyskała osoba, która ukończyła co najmniej studia pierwszego stopnia, osiągając w ten sposób poziom oraz kwalifikacje (w tym wiedzy i umiejętności) nie zapewniane wcześniej w ramach systemu kształcenia pielęgniarek na poziomie szkoły średniej (policealnej). Można zatem, także w świetle art. 78 k.p., przyjąć, że obecnie kwalifikacje wymagane przy wykonywaniu pracy pielęgniarki zapewniają co najmniej studia pierwszego stopnia (znacznie dokładniejszy i wszechstronny system kształcenia niż w ramach szkoły średniej, czy też policealnej), przy czym – z uwagi na potrzebę wdrażania praktyki opartej na dowodach naukowych (EBP), jak też stosowania zaawansowanej praktyki pielęgniarskiej (APN) – docelowym, optymalnym, a przez to w dalszym ciągu niezbędnym poziomem kwalifikacji do wykonywania zawodu pielęgniarki, byłby zakres (poziom) kwalifikacji uzyskanych w związku z ukończeniem studiów II stopnia, zapewniających osobie wykonującej zawód pielęgniarki znaczną samodzielność i niezależność (popartą kompetencjami) w sferze diagnostycznej i leczniczej, a tym samym – dający zdolność realnego uczestniczenia w procesie diagnozowania i leczenia poszczególnych osób. 2. Determinantą odpowiedniego poziomu kwalifikacji, tj. wiedzy i umiejętności (w omówionym wyżej rozumieniu kwalifikacji zawodowych) jest również wykształcenie. Skoro zatem poziom uzyskanego przez pielęgniarki wykształcenia przekłada się bezpośrednio na zakres i poziom posiadanej wiedzy oraz nabytych umiejętności (w tym w zakresie zaawansowanej praktyki pielęgniarskiej lub pielęgniarskich badań naukowych), niewątpliwie osoby wyżej (a tym samym – lepiej) wykształcone posiadają w istocie wyższe kwalifikacje zawodowe. Co więcej, z uwagi na specyfikę pracy w zawodzie pielęgniarki, jej pozycji w zespole leczącym, oczekiwanej samodzielności i pewnej autonomii zawodowej, pozyskiwanych przez nią wiedzy i umiejętności w jakimkolwiek obszarze nauczanym na poziomie szkoły wyższej (w tym zwłaszcza studiów II stopnia) nie powinno się pomniejszać, czy też marginalizować. 3. Sprowadzanie obecnie pracy pielęgniarki do wykonywania zleconych zabiegów i czynności zaprzecza wdrażanej od lat 90-tych XX wieku koncepcji pewnej emancypacji zawodowej pielęgniarek, nadania im o wiele większej autonomii i znaczenia, niż wcześniejsza rola średniego, pomocniczego personelu medycznego. Warte odnotowania jest, że propozycji pewnego wyhamowania, a nawet uwsteczniania tego procesu w postaci powrotu do edukacji pielęgniarek na poziomie szkół średnich, sprzeciwiło się w sposób wyraźny samo środowisko pielęgniarek i położnych, uznając to za pewną degradację ich pozycji zawodowej. Dywersyfikacja wynagrodzeń wpisuje się w ów proces, jako czynnik motywujący do podwyższania wykształcenia – ułatwionego poprzez możliwość odbycia studiów pomostowych (skróconych) – dzięki czemu możliwe stanie się zwiększenie nie tylko kwalifikacji zawodowych pielęgniarek już zatrudnionych (co per se stanowi czynnik wpływający na wysokość płacy), ale także wzrost ich znaczenia w pracach zespołu terapeutycznego. Magdalena Zielińska Magdalena Zielińska 2026-06-05 20:30:43.0 CEST 2026-06-05 16:34:47.0 CEST