<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<judgement id="151025200002021_IV_U_000415_2021_Uz_2023-07-26_001">
   <signature>IV U 415/21</signature>
   <date>2023-07-05 02:00:00.0 CEST</date>
   <publicationDate>2023-08-21 18:30:24.0 CEST</publicationDate>
   <courtId>15102520</courtId>
   <departmentId>2021</departmentId>
   <type>SENTENCE, REASON</type>
   <chairman>sędzia Andrzej Kurzych</chairman>
   <judges>
      <judge>Andrzej Kurzych</judge>
      <judge>sędzia Andrzej Kurzych</judge>
   </judges>
   <themePhrases>
      <themePhrase>Powództwo o ustalenie</themePhrase>
   </themePhrases>
   <references>
      <reference>Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 477(14); art. 477(14) § 1; art. 477(14) § 2; art. 477(9))</reference>
      <reference>Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 - art. 9)</reference>
      <reference>Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 1999 r. Nr 60, poz. 636 - art. 1; art. 1 ust. 1; art. 2; art. 2 ust. 1; art. 2 ust. 2)</reference>
      <reference>Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 - art. 84; art. 84 ust. 1; art. 84 ust. 11; art. 84 ust. 2; art. 84 ust. 2 pkt. 2; art. 84 ust. 4)</reference>
      <reference>Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 - art. 72; art. 72 ust. 1)</reference>
   </references>
   <legalBases>
      <legalBasis>art. 84 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1009 ze zm.)</legalBasis>
   </legalBases>
   <recorder></recorder>
   <thesis>W sprawach dotyczących zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczeń społecznych nie można wykluczyć sytuacji, w której, mimo że pouczenie odpowiada formułowanym w orzecznictwie warunkom, a więc jest jasne i właściwe sprofilowane, to jednak in casu może okazać się, że jest ono niewystarczające (np. z uwagi na znany organowi rentowemu stan psychiczny ubezpieczonego lub trudną sytuację życiową, w której się on znajduje). W takich przypadkach należy oczekiwać od organu rentowego zastosowania wyższego standardu pouczenia. Powinność ta wynika wprost z art. 9 k.p.a. Jeżeli organ rentowy poprzestanie na zwykle stosowanych pouczeniach, to wówczas możliwe jest przyjęcie, że do pouczenia, o którym mowa w art. 84 ust. 2 pkt 1 ustawy systemowej w ogóle nie doszło. Taki stan rzeczy uniemożliwia obciążenie ubezpieczonego obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. </thesis>
   <decision></decision>
   <reviser>Anna Czerniawska</reviser>
   <publisher>Jolanta Dembowska</publisher>
   <dateOfPublication>2023-08-21 18:30:24.0 CEST</dateOfPublication>
   <dateOfLastUpdate>2025-10-25 20:52:57.0 CEST</dateOfLastUpdate>
</judgement>