<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<judgement id="151510000002021_IV_U_001373_2019_Uz_2020-01-31_003">
   <signature>IV U 1373/19</signature>
   <date>2020-01-31 01:00:00.0 CET</date>
   <publicationDate>2020-05-11 19:10:05.0 CEST</publicationDate>
   <courtId>15151000</courtId>
   <departmentId>2021</departmentId>
   <type>SENTENCE, REASON</type>
   <chairman>Marek Przysucha</chairman>
   <judges>
      <judge>Marek Przysucha</judge>
   </judges>
   <themePhrases>
      <themePhrase>Emerytura</themePhrase>
      <themePhrase>Wznowienie postępowania</themePhrase>
      <themePhrase>Konstytucja RP</themePhrase>
   </themePhrases>
   <references>
      <reference>Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 - art. 10; art. 10 ust. 2; art. 175; art. 175 ust. 1; art. 178; art. 178 ust. 1; art. 188; art. 190; art. 190 ust. 4; art. 2; art. 31; art. 31 ust. 1; art. 31 ust. 2; art. 31 ust. 3; art. 32; art. 32 ust. 1; art. 64; art. 67; art. 67 ust. 1; art. 7; art. 8; art. 8 ust. 1; art. 9; art. 91)</reference>
      <reference>Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 477(14); art. 477(14) § 2)</reference>
      <reference>Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 - art. 145 a; art. 146; art. 146 § 1; art. 2)</reference>
      <reference>Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 - )</reference>
      <reference>Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 - art. 25; art. 25 ust. 1 b; art. 26)</reference>
   </references>
   <legalBases>
      <legalBasis>art. 2, art. 31ust.3, art. 64 Konstytucji  w zw. z art.8 Konstytucji,</legalBasis>
   </legalBases>
   <recorder>st. sekr. sądowy Małgorzata Kłosowicz</recorder>
   <thesis>A. Sądy mają obowiązek (wyrażony w art. 178 Konstytucji  w związku z art. 8 Konstytucji) stosowania  Konstytucji (obok ustaw regulujących bezpośrednio materię sporu). Tym samym w ramach rozstrzygnięcia każdej sprawy  „liczy się” nie tylko „przepis” stanowiący bezpośrednią podstawę rozstrzygnięcia konkretnego sporu, ale i Konstytucja jako zwornik konstrukcyjny i aksjologiczny systemu prawa. 
 B. Za artykułem 146 §1 KPA kryje się wartość konstytucyjna jaką jest pewności  prawa. Jednak  pewność prawa niekonstytucyjnego w tej przestrzeni prawa chroni jedynie ZUS od  odpowiedzialności finansowej za delikt konstytucyjny państwa. Pewność prawa jako wartość narusza zasadę zaufania do państwa prawa gdyż deroguje Konstytucję in concreto w stosunku do ubezpieczonych, odmawiając wznowienia postępowania ogranicza prawo  własności (emeryturę). Z kolei pominięcie przedawnienia nie uderza w interesy osób trzecich  a w istocie stanowi przywrócenia stanu prawnego zgodnego z Konstytucją.
C. Artykuł 2 Konstytucji wyklucza wykładnie ustaw jak i stosowanie ustaw tworzące swoiste pułapki dla obywateli.  Skutki literalnej wykładni  art.146 §1 KPA w niniejszym stanie faktycznym są tego dowodem.  Powstaje wtórna niekonstytucyjność praktyk ZUS odmawiających restytucji wysokości  emerytury dla ubezpieczonej z rocznika 1953  do stanu zgodnego  z Konstytucją.
D. Zasada demokratycznego państwa prawa, ochrona własności, prawo do zabezpieczenia społecznego czy sprawiedliwość rozstrzygnięcia nie może zostać unicestwiona dla ratowania ZUS pod pozorem pewności obrotu prawnego.  Jednolity termin przedawnienia dla wszelkich spraw administracyjnych  obejmujący także sprawy emerytalne ogranicza prawa ubezpieczonych do uzyskania świadczenia zgodnego z Konstytucją. Przepis ten deroguje w/w zasady konstytucyjne i ogranicza prawo własności  ubezpieczonych. 
E.  W kategoriach ważenia wartości konstytucyjnych, jeśli na jednej szali położy się zasadę rządów prawa i sprawiedliwość, a na drugiej pewność obrotu rozumianą jako związanie obywatela jakimkolwiek prawem to wraca zasada L. L. Fullera, która stanowi, iż:
Jeśli mówimy o konieczności związania prawem niekonstytucyjnym
w imię jego pewności to w istocie patrzymy z perspektywy
obywatela który dochował mu wierności a nie tego który
żąda wierności konstytucji. W tym znaczeniu odwoływanie się do
pewności prawa jako wartości nie ma większego sensu. Pewność
prawa niekonstytucyjnego musi ulec przed konstytucją
(Lon Luvois Fuller, Moralność prawa)
</thesis>
   <decision></decision>
   <reviser>Ma�gorzata K�osowicz</reviser>
   <publisher>Oliwia Rajewska</publisher>
   <dateOfPublication>2020-05-11 19:10:05.0 CEST</dateOfPublication>
   <dateOfLastUpdate>2022-01-29 11:50:24.0 CET</dateOfLastUpdate>
</judgement>