I C 230/23 2024-03-08 01:00:00.0 CET 2024-05-09 19:30:05.0 CEST 15151545 503 REASON Kamil Leśniewski Kamil Leśniewski Pożyczka Ciężar dowodu Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 136; art. 232; art. 34; art. 34 § 1; art. 481; art. 481 § 2; art. 98) Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 118; art. 120; art. 120 § 1; art. 454; art. 454 § 1; art. 462; art. 462 § 1; art. 463; art. 481; art. 481 § 1; art. 6; art. 720; art. 720 § 1) art. 720 § 1 k.c. art. 6 k.c. art. 232 k.p.c. 462 § 1 k.c. art. 463 k.c. • (1) Ideą przyświecającą przesłuchaniu bezpośredniemu jest kontakt wzrokowy organu przesłuchującego (w tym przypadku Sądu) z przesłuchiwanym – oceniając wartość dowodową zeznań organ winien brać pod uwagę m.in. sposób składania zeznań przez daną osobę, jej mimikę, gestykulacje etc. • (2) Zgodnie z art. 462 § 1 k.c. dłużnik, spełniając świadczenie, może żądać od wierzyciela pokwitowania; stosownie zaś to do treści art. 463 k.c., jeżeli wierzyciel odmawia pokwitowania, dłużnik może powstrzymać się ze spełnieniem świadczenia albo złożyć przedmiot świadczenia do depozytu sądowego. W niniejszej sprawie pozwany nie przedstawił pokwitowania spełnienia świadczenia (spłaty pożyczki); nie wskazywał on równocześnie, że świadczenie spełnił, lecz wierzyciel (pożyczkodawca) odmówił mu wystawienia stosownego pokwitowania. Jeśli zatem pozwany faktycznie – czemu Sąd nie dał wiary – spłacił całość zadłużenia względem powoda, to winien był zwrócić się do niego o wydanie stosownego pokwitowania (tj. w niniejszej sprawie bądź to przy płatności poszczególnych rat, bądź to po rzekomym spłaceniu całości). Okoliczność nieposiadania stosownych pokwitowań w perspektywie procesowej przekłada się, co do zasady, na faktyczną niemożność podołania ciężarowi dowodu w zakresie spłaty pożyczki; co prawda możliwe jest skuteczne wykazanie spłaty także za pomocą innych środków dowodowych, w tym dowodów o charakterze poszlakowym, jednakże w takim przypadku konieczne jest zbudowanie i przedstawienie swoistego zbioru dowodów, które jako całość tworzą komplementarną całość i nie budzą wątpliwości w zakresie swojej wartości – przykładowo, gdyby pozwany przedstawił nie tylko swój notes, ale również np. pochodzące od operatora zestawienie połączeń, które wskazywałoby, że w każdej z dat wskazanych w notesie kontaktował się z powodem (alternatywnie: SMSy z tych dat etc.), to wartość dowodowa takich dowodów – jako całości – zyskiwałaby na wartości, gdyż zgodne z zasadami doświadczenia życiowego jest bowiem, że chcąc się z kimś spotkać, np. aby oddać pieniądze, umawia się wcześniej z tą osobą. O zgromadzanie tego typu dowodów zadbać musi, zgodnie z zasadą ciężaru dowodu, zainteresowana strona. Powyższe prowadzi do następującej konstatacji: jeśli dana strona nie dba należycie o swój szeroko rozumiany interes, o odpowiednie zabezpieczanie swoich praw, to strona ta powinna godzić się, że w przypadku ewentualnych wątpliwości co do danych okoliczności ochrona prawna może nie zostać jej udzielona; reguła w doktrynie prawa kontynentalnego znana jest już od czasów rzymskich; znana jest również w systemie common law. Beata Kwietniewska Ewa Szczepańska 2024-05-09 19:30:05.0 CEST 2024-05-09 12:24:32.0 CEST