<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<judgement id="151520000004418_XI_U_000156_2025_Uz_2025-04-15_001">
   <signature>XI U 156/25</signature>
   <date>2025-04-15 02:00:00.0 CEST</date>
   <publicationDate>2025-04-29 19:30:05.0 CEST</publicationDate>
   <courtId>15152000</courtId>
   <departmentId>4418</departmentId>
   <type>SENTENCE, REASON</type>
   <chairman>Anna Petri</chairman>
   <judges>
      <judge>Anna Petri</judge>
   </judges>
   <themePhrases>
      <themePhrase>Emerytura</themePhrase>
   </themePhrases>
   <references>
      <reference>Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 - art. 190; art. 190 ust. 3; art. 2; art. 67)</reference>
      <reference>Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 102; art. 477(14); art. 477(14) § 1)</reference>
      <reference>Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 1982 r. Nr 3, poz. 19 - art. 184; art. 26 b; art. 46; art. 50; art. 50 a; art. 50 e; art. 88; art. 88 ust. 1 b)</reference>
      <reference>Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 - art. 145 a)</reference>
      <reference>Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 - art. 25; art. 25 ust. 1 b; art. 29; art. 46)</reference>
   </references>
   <legalBases>
      <legalBasis>art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2023r., poz. 1251) i art. 2 Konstytucji RP</legalBasis>
   </legalBases>
   <recorder></recorder>
   <thesis>Hasło tematyczne orzeczenia: konstytucyjność przepisu art. 25 ust. 1 b ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tj. Dz.U. z 2023r., poz.1251) w odniesieniu do ubezpieczonych, którzy prawo do emerytury z wieku powszechnego nabyli przed 1 stycznia 2013r., choć wystąpili o jego przyznanie po tej dacie.
Teza orzeczenia:
W przypadku ubezpieczonych, którzy przed 1 stycznia 2013r. pobierali już emeryturę na podstawie przepisów art. 26b, 46, 50, 50a, 50e, 184 lub art. 88 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006r. Nr 97, poz. 674, z późn. zm.), ale także nabyli prawo do emerytury z wieku powszechnego, a wniosek o przyznanie tej drugiej złożyli dopiero po 1 stycznia 2013r. pełne zastosowanie miał art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2023r., poz. 1251), który z tą datą wszedł w życie. Treść tej regulacji była znana od momentu ogłoszenia jej w Dzienniku Ustaw 6 czerwca 2012r., a zatem z ponad półrocznym vacatio legis pozwalającym złożyć do 31 grudnia 2012r. wniosek o przyznanie emerytury z wieku powszechnego, co nastąpiłoby bez pomniejszenia na podstawie tego przepisu zgromadzonego kapitału o pobrane świadczenia. Z tej przyczyny nie doszło do naruszenia wobec tej grupy ubezpieczonych unormowanej w art. 2 Konstytucji RP zasady zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, o jakiej złamaniu orzekł Trybunał Konstytucyjny m. in. w wyroku z 6 marca 2019r. (P 20/16) i zajmował się tym problemem w sprawie zakończonej 4 czerwca 2024r. (SK 140/20).

Zgodnie z zasadą ignorantia iuris nocet żadnego znaczenia nie ma czy ubezpieczona wiedziała o zmieniających się w tym zakresie przepisach. Miała bowiem możliwość zapoznania się z nowymi zasadami obliczania tego świadczenia. Pozostawał jej zatem wybór: skorzystanie z emerytury z wieku powszechnego przed 1 stycznia 2013r. bez potrącania jej o sumę kwot pobranych emerytur lub dalsza praca i wystąpienie o to świadczenie dopiero po tej dacie przy akceptacji dokonania owego potrącenia. Fakt posiadania tego wyboru nie pozwala przyjąć, że ustawodawca popełnił błąd w odniesieniu do niej, więc nie ma podstaw do przeliczenia jej świadczenia w oparciu o art. 114 ust. 1 pkt 1 lub 6 powołanej ustawy.</thesis>
   <decision></decision>
   <reviser>Wioleta Botur</reviser>
   <publisher>Wioleta Botur</publisher>
   <dateOfPublication>2025-04-29 19:30:05.0 CEST</dateOfPublication>
   <dateOfLastUpdate>2025-04-29 11:00:23.0 CEST</dateOfLastUpdate>
</judgement>