I ACa 207/22 2023-01-09 01:00:00.0 CET 2023-01-26 17:30:02.0 CET 15300000 503 SENTENCE, REASON Mariusz Tchórzewski Mariusz Tchórzewski Nadużycie praw podmiotowych Kredyt Bankowe prawo Zasady współżycia społecznego Nieważność umowy Konsument Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 108; art. 108 § 1; art. 189; art. 227; art. 233; art. 233 § 1; art. 299; art. 327(1); art. 327(1) § 1; art. 327(1) § 1 pkt. 1; art. 385; art. 386; art. 386 § 2; art. 391; art. 391 § 1; art. 391 § 2; art. 391 § 2 pkt. 7; art. 98; art. 98 § 1; art. 98 § 3; art. 99; § 4) Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 - art. 69; art. 69 ust. 1; art. 69 ust. 2; art. 69 ust. 2 pkt. 2; art. 69 ust. 2 pkt. 4) Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 1; art. 1 ust. 2; art. 22(1); art. 353(1); art. 353(1) § 1; art. 358; art. 384; art. 384 § 1; art. 385; art. 385 § 2; art. 385(1); art. 385(1) § 1; art. 385(1) § 2; art. 410; art. 5; art. 50; art. 56; art. 58; art. 58 § 1; art. 58 § 2; art. 58 § 3; art. 6; § 3) Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe (Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 - art. 41) 385^1^ k.c. 58 kc 353^1^ kc 5 k.c. starszy sekretarz sądowy Maciej Mazuryk 6. Teza: a. 0 tym, czy dane zachowanie stanowi nadużycie prawa, czy też mieści się w granicach prawa podmiotowego decyduje jego zgodność z zasadami współżycia społecznego i społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa, a nie wywodzone w apelacji nastawienie psychiczne podmiotu prawa — pobudki jego działania, zamierzony cel, wina itp. Art. 5 k.c. nie może być podstawą do uznania czynności prawnej nieważnej za czynność ważną, zatem uprawnienia podmiotu domagającego się deklaratoryjnego potwierdzenia takiej nieważności nie mogą być uznane za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego; b. Stwierdzenie nieważności umowy mieści się w zakresie sankcji, jaką Dyrektywa 93/13 przewiduje w związku z wykorzystaniem przez przedsiębiorcę nieuczciwych postanowień. Ewentualna modyfikacja umowy o kredyt waloryzowany do waluty obcej, poprzez uzupełnienie jej luk lub uznanie za kredyt zlotowy oprocentowany w powiązaniu z LIBOR (jak w odosobnionych wypowiedziach prawniczych) byłaby sprzeczna z celem zapobiegania dalszym, kolejnym naruszeniom praw konsumentów, co jest istotą Dyrektywy 93/13. c. Zasady przeliczania walut wynikające z Prawa wekslowego nie mogą znaleźć analogicznego odniesienia do umów kredytowych z przelicznikiem waluty CHF do złotego polskiego zwłaszcza, gdy kwota kredytu, a więc świadczenie niewątpliwie główne, jest wyrażone w walucie CHF i każda zmiana sposobu jej przeliczenia odbiegająca od określonej w umowie będzie prowadziła do niezgodnego z pierwotnym zamiarem stron określenia kwoty samego kredytu; d. Rażące naruszenie interesów konsumenta oznacza nieusprawiedliwioną dysproporcję - na niekorzyść konsumenta - praw i obowiązków wynikających z umowy, skutkujące niekorzystnym ukształtowaniem jego sytuacji ekonomicznej oraz jego nierzetelne traktowanie; e. Naruszeniem zasad współżycia społecznego (dobrych obyczajów) nie jest samo zastosowanie w umowie z konsumentem klauzul zawierających ryzyko kursowe, natomiast niewątpliwie — w ocenie Sądu Apelacyjnego— naruszeniem dobrych obyczajów w rozumieniu art. 385' § 1 k.c. jest nieprawidłowe informowanie konsumenta o takim ryzyku, gdyż uniemożliwia mu to podjęcie racjonalnej decyzji, co do zawarcia umowy; f. Zagadnienia związane z ryzykiem kursowym kredytów indeksowanych do walut obcych lub denominowanych w walutach obcych, jak również znajomość skutków zaciągania takich zobowiązań przez kredytobiorców indywidualnych wymagały ponadprzeciętnej wiedzy specjalistycznej oraz szczególnej (kierunkowej) praktyki z zakresu bankowości i samo wykształcenie wyższe w zakresie nauk społecznych niepowiązane z praktyką udzielania i obsługi takich umów kredytowych nie moat() być wystarczające dla przyjęcia, że konsument - kontrahent banku — pozostający w zaufaniu do partnera umowy — pozyska samodzielnie stosowne informacje, ale dodatkowo, że zdoła je konstruktywnie przyswoić, przetworzyć i wyciągnąć takie sumaryczne wnioski, jakie funkcjonują obecnie w przestrzeni publicznej, dopiero po ich ukształtowaniu wieloma cząstkowymi wypowiedziami TSUE i krajowego Sądu Najwyższego. Magdalena Szymaniak Magdalena Szymaniak 2023-01-26 17:30:02.0 CET 2025-06-27 08:09:23.0 CEST