I ACa 241/23 2023-09-21 02:00:00.0 CEST 2023-10-05 21:00:08.0 CEST 15300000 503 SENTENCE, REASON Mariusz Tchórzewski Jarosław Błaziak Ewa Mierzejewska Mariusz Tchórzewski Klauzule niedozwolone Kredyt Przesłuchanie stron Nieważność umowy Zasada swobody umów Konsument Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 108; art. 108 § 1; art. 189; art. 227; art. 233; art. 233 § 1; art. 233 § 1 pkt. 2; art. 233 § 1 pkt. 278; art. 233 § 227; art. 233 § 235(2); art. 233 § 299; art. 235(2); art. 235(2) § 1; art. 235(2) § 1 pkt. 2; art. 278; art. 299; art. 316; art. 316 § 1; art. 382; art. 385; art. 386; art. 386 § 2; art. 386 § 3; art. 386 § 4; art. 391; art. 391 § 1; art. 98; art. 98 § 1; art. 98 § 1(1); art. 98 § 3; art. 99) Ustawa z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 165, poz. 984 - art. 69; art. 69 ust. 2; art. 69 ust. 2 pkt. 4 a) Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 - art. 69; art. 69 ust. 1; art. 69 ust. 2) Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 1; art. 1 § 1; art. 111; art. 111 ust. 1; art. 111 ust. 1 pkt. 4; art. 22(1); art. 3; art. 353(1); art. 358; art. 358 § 1; art. 358 § 2; art. 358 § 2 zd. 2022/4; art. 385; art. 385(1); art. 385(1) § 1; art. 385(1) § 2; art. 405; art. 410; art. 410 § 1; art. 410 § 2; art. 411; art. 411 pkt. 4; art. 411 § 1; art. 496; art. 497; art. 498; art. 56; art. 58; art. 58 § 1; art. 58 § 2; art. 58 § 3; art. 6; art. 6 ust. 1; art. 65; art. 65 § 2; art. 69; art. 69 ust. 1; art. 69 ust. 1 pkt. 4; art. 69 ust. 111; art. 69 ust. 2) art. 353^1^ k.c. art. 58 k.c. art. 385^1^ k.c. art. 22^1^k.c. art. 386 k.p.c. art. 299 k.p.c. starszy protokolant sądowy Anna Kłos a. Brak [jest] możności wyeliminowania jedynie części klauzuli dotkniętej wadliwością (marży kupna/sprzedaży) z pozostawieniem klauzuli w pozostałej części (średniego kursu NBP); b. Konsekwencją wyeliminowania ryzyka kursowego, charakterystycznego dla umowy kredytu denominowanego do waluty obcej jest konieczność stwierdzenia nieważności umowy ze skutkiem ex tunc i nie jest możliwe jej dalsze utrzymanie; c. Działania sądu powszechnego w razie stwierdzenia klauzuli abuzywnej mają mieć charakter sankcyjny, a skutek ten niweczą wszelkie potencjalne modyfikacje treści umowy przez sąd; d. Odwołanie się w analizowanych klauzulach do średniej arytmetycznej z kursów walut sprzedaży detalicznej wybranych 5 banków i średnich kursów NBP wcale nie nadawało tym kursom charakteru „neutralnego", czy „obiektywnego". Banki komercyjne (arbitralnie przy tym wybrane przez kierownictwo banku kredytującego powodem) konstruowały kursy sprzedaży/kupna walut w oparciu o własne, nietransparentne i nieujawniane algorytmy, mające zawsze i bezwzględnie zabezpieczać interesy banków w przypadku zmian kursów walut, ale także zapewniać każdorazowy, znaczący zysk wynikający ze spreadu walutowego. O ile, zatem kredytujący powodów bank samodzielnie nie kształtował parametrów dla ustalania kursów kupna/sprzedaży waluty kredytu wpływających na wysokość zobowiązania powodów, o tyle stworzył mechanizm przeliczeniowy oparty na parametrach kształtowanych arbitralnie przez inne banki komercyjne wyłącznie pod kątem maksymalizacji zysków i zabezpieczenia przed stratą banków, w przypadku niekorzystnej zmiany kursu waluty, gwarantujący przerzucenie ryzyka kursowego na kredytobiorców, co najmniej w przeważającej części. e. Uprawnienie banku do jednostronnego narzucenia wysokości świadczeń obciążających kredytobiorców gargantuicznie narusza zasady konsensualności i wzajemności w stosunkach kontraktowych, pozostając w rażącej sprzeczności z zasadą normowaną w art. 3531 k.c.; f. Brak określenia, w mechanizmach waloryzacyjnych narzuconych przez bank, granic potencjalnego wzrostu kursu CHF wyklucza przyjęcie, że sytuacja kredytobiorców była porównywalna z sytuacją kredytodawcy i możność stwierdzenia, że w dacie zawierania umowy byli oni tego świadomi oraz godzili się na realny, parokrotny wzrost zadłużenia kredytowego; g. Rażące naruszenie interesów konsumenta nie musi dotyczyć nierównowagi ekonomicznej; h. Dla kwalifikacji osoby fizycznej jako konsumenta w rozumieniu Dyrektywy 93/13 nie jest konieczne, aby w ogóle nie prowadziła ona działalności gospodarczej; istotne jest, aby dokonywana przez nią konkretna czynność prawna nie dotyczyła bezpośrednio jej działalności gospodarczej; i. Negowanie a priori znaczenia dowodowego zeznań stron w przewidywaniu ich subiektywnego nastawienia obraża przepisy art. 299 i nast. k.p.c., skoro Sąd orzekający ma możliwość krytycznej oceny takich zeznań przy uwzględnieniu stopnia ich subiektywności i nie można wbrew ustawie negować samej celowości tego specyficznego dowodu; j. Częściowe nierozpoznanie istoty sprawy przez Sąd pierwszej instancji mające miejsce w niniejszej sprawie (w przywołanym, niewielkim, aczkolwiek istotnym zakresie), z mocy art. 386 4 kpt. nie nakazuje sądowi aquem bezwzględnie uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd a quo. Wskazany przepis ustanawia tylko taką możliwość, gdyż sąd II instancji może też w szczególnych przypadkach orzec merytorycznie, dokonując na podstawie art. 382 k.p.c. oceny wszystkich dowodów zebranych dotychczas w sprawie. Magdalena Szymaniak Magdalena Szymaniak 2023-10-05 21:00:08.0 CEST 2025-06-27 16:03:41.0 CEST