<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<judgement id="153010200000503_I_C_000132_2025_Uz_2025-10-20_001">
   <signature>I C 132/25</signature>
   <date>2025-08-12 02:00:00.0 CEST</date>
   <publicationDate>2025-10-22 19:30:05.0 CEST</publicationDate>
   <courtId>15301020</courtId>
   <departmentId>503</departmentId>
   <type>REGULATION, SENTENCE, REASON</type>
   <chairman>Dariusz Wieński</chairman>
   <judges>
      <judge>Dariusz Wieński</judge>
   </judges>
   <themePhrases>
      <themePhrase>Odszkodowanie i zadośćuczynienie za szkodę związaną z wypadkiem komunikacyjnym</themePhrase>
   </themePhrases>
   <references>
      <reference>Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 108; art. 108 § 1; art. 123; art. 123 § 1; art. 123 § 1 pkt. 1; art. 235(1); art. 235(1) § 1; art. 235(1) § 1 pkt. 2; art. 235(1) § 1 pkt. 5; art. 98; art. 98 § 1; art. 98 § 1(1); art. 99)</reference>
      <reference>Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1152 - )</reference>
      <reference>Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 118; art. 361; art. 361 § 1; art. 361 § 2; art. 363; art. 363 § 1; art. 415; art. 442(1); art. 442(1) § 1; art. 509; art. 509 § 1; art. 510; art. 510 § 2; art. 511; art. 519; art. 58; art. 58 § 2; art. 65; art. 819; art. 819 § 1; art. 822; art. 822 § 1)</reference>
      <reference>Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1991 r. Nr 80, poz. 350 - art. 10; art. 10 ust. 1; art. 10 ust. 1 pkt. 7)</reference>
   </references>
   <legalBases>
      <legalBasis>art. 415 kc</legalBasis>
      <legalBasis>art 822§1 kc</legalBasis>
      <legalBasis>art 509kc</legalBasis>
      <legalBasis>art 58§2 kc</legalBasis>
   </legalBases>
   <recorder>sekretarz sądowy Arkadiusz Włoskowicz</recorder>
   <thesis>Strona pozwana podnosiła, iż umowa cesji wierzytelności została zawarta pod warunkiem zawieszającym. Wskazała na §2 ust. 2 przedmiotowej umowy, zgodnie z którym wynagrodzenie cedenta stanowi kwotę 700 złotych brutto, zaś zgodnie z §2 st. 4 umowę uznaje się za zawartą z chwilą przekazania przez cesjonariusza wynagrodzenia dla cedenta na kwotę podaną w §2 ust. 2. Powód przekazał jedynie kwotę 616 złotych tytułem wynagrodzenia, pomniejszając wynagrodzenie poszkodowanego o podatek, przyjmując, iż wynagrodzenie stanowi jego przychód. W umowie przelewu wierzytelności przedstawionej przez powoda wyraźnie określono wynagrodzenie cedenta na kwotę brutto (§2 ust. 2 umowy k. 21), zatem powód jako płatnik w rozumieniu przepisów podatkowych miał obowiązek odprowadzić zaliczkę na podatek dochodowy obciążający cesjonariusza.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 7 Ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 226 z późn. zm.) źródłami dochodowymi są m in. kapitały pieniężne i prawa majątkowe w tym odpłatne zbycia prawa majątkowych inne niż wymienione w pkt. 8 lit. a-c. Nadto art. 18 w/w ustawy przewiduje, że za przychód z praw majątkowych uważa się w szczególności przychody z praw autorskich i praw pokrewnych w rozumieniu odrębnych przepisów, praw do projektów wynalazczych, praw do topografii układów scalonych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również z odpłatnego zbycia tych praw. Użyty w przepisie zwrot „w szczególności” oznacza, że katalog wymienionych w nim źródeł ma charakter otwarty, a więc zaliczyć można również inne przychody z praw majątkowych, w tym z ich odpłatnego zbycia.

Wymienione powyżej źródła opodatkowania stanowią podstawę do obliczenia należnego podatku. Jeżeli więc osoba fizyczna nie prowadzi działalności w zakresie obrotu wierzytelnościami, to zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychód uzyskany przez tę osobę należy zakwalifikować do przychodów i praw majątkowych, o których mowa w cytowanych wyżej przepisach. W niniejszej sprawie przychód podatkowy poszkodowanego (podatnika) powstał z chwilą otrzymania przelewu wierzytelności, co wyniki z art. 11 ust. 1 ustawy.

Zgodnie z art. 18 Ustawy „osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują świadczeń z tytułu działalności, o której mowa w art. 13 pkt 2 i 4-9 oraz art. 18, osobom określonym w art. 3 ust. 1, są obowiązane jako płatnicy pobierać, z zastrzeżeniem ust. 4, zaliczki na podatek dochodowy, stosując do dokonywanego świadczenia, pomniejszonego o miesięczne koszty uzyskania przychodów w wysokości określonej w art. 22 ust. 9 oraz o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b, najniższą stawkę podatkową określoną w skali, o której mowa w art. 27 ust. 1.”

Powyższy przepis ma charakter ogólny i nie przewiduje wyłączenia odnoszącego się do stosunku prawnego, jaki łączy strony umowy przelewu wierzytelności. Zaliczkę na podatek dochodowy w imieniu cedenta pokrywa cesjonariusz z kwoty należnej cedentowi – ceny za sprzedaż wierzytelności. Dlatego też cena przekazana poszkodowanemu została pomniejszono o należy podatek. W związku z tym cena brutto wskazana w umowie przelewu wierzytelności, nie pokrywała się z ceną netto, która poszkodowany faktycznie otrzymał. Nie oznacza to jednak, że powód nie wykonał umowy przelewu, gdyż wykonując umowę powód przestrzegał prawa podatkowego.

Ponadto w świetle zobowiązań podatkowych, które generuje umowa, należało dokonać wykładni oświadczeń woli stron zgodnie z regułami określonymi w art. 65 k.c. Zgodnie z powołanym przepisem oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje. W umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i eel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu. Z zeznań poszkodowanego wynika, że po otrzymaniu przelewu na kwotę 616 zł skontaktował się on z cesjonariuszem i uzyskał informację, że różnicę z wynagrodzenia otrzyma przy rozliczeniu podatku. M. A. potwierdził przy tym, że następnie otrzymał formularz rozliczenia podatku dochodowego, w którym kwota uzyskana, była pomniejszona o podatek; nie zaprzeczył również, że otrzymał zwrot różnicy pobranej jako zaliczkę na podatek (k. 58v-59 w aktach I C 1647/22). Rozliczenie dochodu zostało również udokumentowane za pomocą formularza PIT-11, sporządzonego przez powoda (k. 66-69 tamże). Z zeznań świadka wynika, że po otrzymaniu informacji o sposobie rozliczenia wynagrodzenia, na dalszym etapie nie podnosił on, że nabywca wierzytelności nie wywiązał się całościowo z umowy. Powyższe potwierdza, że wykonanie umowy po stronie cesjonariusza oznaczało przekazanie wynagrodzenia zawierającego w sobie kwotę podatku, która podlegała przekazaniu przez powoda w formie zaliczki do urzędu skarbowego. Innymi słowy przy wykładni § 2 ust. 4 w zw. z ust. 2 umowy, trzeba brać pod uwagę obowiązek wypłaty wynagrodzenia, które podlegało opodatkowaniu, a tym samym pomniejszeniu. W związku z powyższym brak jest podstaw do przyjęcia (nie wykazał takowych pozwany), że powód nie wykonał tak ustalonego obowiązku umownego. W konsekwencji brak jest również podstaw do wnioskowania, że nie spełnił się warunek zawieszający przelewu.</thesis>
   <decision></decision>
   <reviser>Paweł Kęska</reviser>
   <publisher>Paweł Kęska</publisher>
   <dateOfPublication>2025-10-22 19:30:05.0 CEST</dateOfPublication>
   <dateOfLastUpdate>2026-01-29 09:19:50.0 CET</dateOfLastUpdate>
</judgement>