I ACa 666/23 2025-02-05 01:00:00.0 CET 2025-03-17 18:00:08.0 CET 15450000 503 SENTENCE, REASON Sędzia Marzena Konsek-Bitkowska Sędzia Marzena Konsek-Bitkowska Potrącenie Klauzule niedozwolone Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 100; art. 100 § 1; art. 108; art. 108 § 1; art. 189; art. 203(1); art. 203(1) § 1; art. 203(1) § 2; art. 226(2); art. 226(2) § 2; art. 226(2) § 2 pkt. 3 b; art. 227; art. 233; art. 233 § 1; art. 278; art. 278 § 1; art. 316; art. 316 § 1; art. 385; art. 386; art. 386 § 1; art. 391; art. 391 § 1; art. 840; art. 840 § 1; art. 840 § 1 pkt. 2) Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 - art. 6; art. 69; art. 69 ust. 1; art. 69 ust. 2) Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 203(1); art. 3; art. 353(1); art. 358; art. 358 § 1; art. 358 § 2; art. 385(1); art. 385(1) § 1; art. 385(1) § 1 ust. 2; art. 385(1) § 2; art. 385(1) § 3; art. 385(2); art. 4; art. 405; art. 406; art. 407; art. 408; art. 409; art. 410; art. 410 § 1; art. 455; art. 481; art. 481 § 1; art. 481 § 2; art. 498; art. 499; art. 5; art. 58; art. 58 § 1; art. 58 § 2; art. 6; art. 6 ust. 1; art. 61; art. 61 § 1; art. 65; art. 65 § 1; art. 65 § 2; art. 69; art. 69 ust. 1; art. 69 ust. 2; art. 69 ust. 2 pkt. 2; art. 7; § 11; § 11 ust. 3) art. 203^1^kpc art. 498 k.c. art. 385^1^ k.c. Weronika Kucharczyk Nic w treści art. 203 (1) k.p.c. nie wskazuje na to, aby S 2 miał mieć zastosowanie nie tylko do czynności podejmowanych przez pozwanego, ale także do takich przypadków, gdy potrącenia w toku postępowania dokonuje strona powodowa, doprowadzając w ten sposób do umorzenia całości lub części dochodzonego przez nią roszczenia pieniężnego, nie cofa ona jednak pozwu w tym zakresie. W świetle brzmienia art. 203(1) k.p.c. oraz celu, jaki przyświecał ustawodawcy, nie powinno budzić wątpliwości to, że wskazany przepis nakłada ograniczenia czasowe a także przedmiotowe (co do rodzaju potrącanych wierzytelności) wyłącznie w odniesieniu do potrącenia dokonywanego przez pozwanego w ramach podjętej przez niego obrony. W ocenie Sądu Apelacyjnego, za niedopuszczalną należy uznać wykładnię, w wyniku której zarzut potrącenia prowadziłby do oddalenia powództwa banku o zwrot kapitału (w umorzonej przez potrącenie części), ale jednocześnie w sporze z powództwa konsumentów o zwrot świadczeń pozostawałby bez wpływu na wynik sprawy jako zarzut złożony poza tym postępowaniem i nie wywołujący potrzeby oceny, czy w jego wyniku doszło do umorzenia wierzytelności konsumentów. Taka wykładnia nie respektuje bowiem w należytym stopniu podlegających ochronie praw drugiej strony nieważnej umowy kredytu. W ocenie Sądu tak istotne ograniczenie pozwanego w jego prawie do obrony musiałoby wynikać wprost z przepisów, tymczasem Kodeks postępowania cywilnego przepisu wprowadzającego taką normę prawną nie zawiera. Jeżeli zarzutem potrącenia objęto wzajemne wierzytelności, które są przedmiotem dwóch oddzielnych postępowań, jednego z powództwa kredytobiorcy i drugiego z powództwa kredytodawcy, to skutek potrącenia musi być oceniany i uwzględniany w obu tych sprawach. Dostrzegając mankamenty rozwiązania prowadzącego do tego, że w praktyce skutki zarzutu potrącenia będą najpierw oceniane w sprawie, w której strona podnosząca ten zarzut jest powodem, a nie w sprawie, w której jako pozwany zgłosiła zarzut, Sąd Apelacyjny stoi na stanowisku, że zaproponowana w niniejszej sprawie wykładnia respektuje prawo materialne (art. 498 k.c., art. 499 k.c., art. 61 S k.c.) oraz właściwe przepisy procesowe, w tym w szczególności obowiązek uwzględnienia stanu faktycznego istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy apelacyjnej (art. 316 par. 1 k.p.c. w zw. z art. 391 par. 1 k.p.c.), nie narusza art. 203(1) k.p.c., a jednocześnie umożliwia zapewnienie należnej ochrony sądowej obu stronom nieważnej umowy kredytu. Magdalena Cyran Magdalena Cyran 2025-03-17 18:00:08.0 CET 2025-03-17 10:59:16.0 CET