XXV C 2514/19 2020-01-03 01:00:00.0 CET 2021-08-25 21:00:05.0 CEST 15450500 7503 REGULATION, SENTENCE, REASON Sędzia () Kamil Gołaszewski Sędzia () Kamil Gołaszewski Umowa Nieważność umowy Zasada swobody umów Kredyt indeksowany do waluty obcej Nienależne świadczenie Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 - art. 7; art. 7 ust. 1; art. 76) Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 października 1933 r. - Kodeks zobowiązań (Dz. U. z 1933 r. Nr 82, poz. 598 - ) Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 100; art. 102; art. 106; art. 174; art. 174 § 1; art. 174 § 1 pkt. 1; art. 189; art. 203; art. 203 § 1; art. 203 § 3; art. 214; art. 321; art. 321 § 1; art. 365; art. 365 § 1; art. 60; art. 60 § 1; art. 98; art. 98 § 1) Traktat z dnia 16 kwietnia 2003 r. między Królestwem Belgii, Królestwem Danii, Republiką Federalną Niemiec, Republiką Grecką, Królestwem Hiszpanii, Republiką Francuską, Irlandią, Republiką Włoską, Wielkim Księstwem Luksemburga, Królestwem Niderlandów, Republiką Austrii, Republiką Portugalską, Republiką Finlandii, Królestwem Szwecji, Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej) a Republiką Czeską, Republiką Estońską, Republiką Cypryjską, Republiką Łotewską, Republiką Litewską, Republiką Węgierską, Republiką Malty, Rzecząpospolitą Polską, Republiką Słowenii, Republiką Słowacką dotyczący przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej do Unii Europejskiej, podpisany w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864 - art. 288) Ustawa z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 171, poz. 1206 - art. 12; art. 12 ust. 1; art. 12 ust. 1 pkt. 4) Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 - art. 109; art. 111; art. 111 ust. 1; art. 111 ust. 1 pkt. 4; art. 5; art. 69; art. 69 ust. 1; art. 69 ust. 2; art. 69 ust. 2 pkt. 2; art. 69 ust. 2 pkt. 4; art. 69 ust. 2 pkt. 4 a; art. 75 b) Ustawa z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. z 2000 r. Nr 22, poz. 271 - art. 385(1)) Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 117; art. 120; art. 120 zd. 2; art. 120 § 1; art. 22(1); art. 3; art. 3 ust. 1; art. 353; art. 353(1); art. 357(1); art. 358; art. 358 § 2; art. 358 § 4; art. 358(1); art. 358(1) § 2; art. 358(1) § 3; art. 358(1) § 4; art. 384; art. 384 § 1; art. 384 § 2; art. 384(1); art. 385; art. 385 § 4; art. 385(1); art. 385(1) § 1; art. 385(1) § 2; art. 385(2); art. 4; art. 4 ust. 2; art. 405; art. 410; art. 410 § 1; art. 410 § 2; art. 411; art. 411 pkt. 2; art. 411 pkt. 4; art. 455; art. 496; art. 497; art. 498; art. 5; art. 58; art. 58 § 1; art. 6; art. 6 ust. 1; art. 7) art. 69 Prawa bankowego, art. 58, 118, 120, 353^1^, 385^1^, 385^2^, 4100, 411 kc Katarzyna Konarzewska 1. Wprowadzenie do umownego stosunku zobowiązaniowego elementu nadrzędności jednej ze stron, która na podstawie swojej decyzji ustala wysokość parametrów (kursów walut) służących do wyznaczenia wysokości świadczenia drugiej strony, bez odwołania do obiektywnych kryteriów jednoznacznie zakreślających granice przyznanych stronie uprawnień, stanowi naruszenie istoty stosunku zobowiązaniowego. Naruszenie istoty stosunku zobowiązaniowego oznacza przekroczenie granic swobody umów określonych w art. 3531 kc i prowadzi do nieważności czynności prawnej jako sprzecznej z ustawą (art. 58 kc), w sytuacji w której dotknięte nieważnością postanowienia dotyczyły ustalenia wysokości głównych świadczeń kredytobiorcy, tj. zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu i zapłaty odsetek. 2. Po stronie kredytobiorcy wykonującego nieważną umowę kredytu nie powstaje roszczenie o zwrot świadczeń spełnianych na rzecz banku w walucie, w której wykorzystano kredyt, do momentu, w którym ich wysokość nie przekroczy kwoty wykorzystanego kredytu. 3. Przedsiębiorca jest związany postanowieniami niedozwolonymi i nie może jednostronnie czynić ich eliminacji z umowy oraz skutków takiej eliminacji (nieważności umowy) podstawą swoich roszczeń - co oznacza że najwcześniej możliwy termin wezwania konsumenta do zwrotu świadczeń spełnionych na podstawie takiej nieważnej umowy (art.l20§l kc) nie może przypadać przed powołaniem się konsumenta na niedozwolony charakter postanowień umowy. 4. Przewidziana w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości możliwość zastosowania, w miejsce postanowień uznanych za niedozwolone, przepisów dyspozytywnych stanowi jeden z wynikających z systemu dyrektywy 93/13 środków ochrony konsumenta - a nie ochrony interesów przedsiębiorcy. Dlatego też, o ile nieważność umowy po wyeliminowaniu z niej postanowień niedozwolonych podlega obiektywnej ocenie, niezależnej od woli i stanowiska którejkolwiek ze stron, to możliwość zapobieżenia tej nieważności poprzez zastosowanie przepisu dyspozytywnego pozostawiona jest w gestii konsumenta. Tak jak konsumentowi przysługuje prawo do rezygnacji z ochrony przed stosowaniem w umowie postanowień niedozwolonych - poprzez świadome wyrażenie woli związania nimi - tak samo może zrezygnować z ochrony przed skutkiem nieważności i jej konsekwencjami, nie wyrażając zgody na zastąpienie nieuczciwego warunku przepisem dyspozytywnym. Wioleta Żochowska Wioleta Żochowska 2021-08-25 21:00:05.0 CEST 2021-08-25 15:16:02.0 CEST