XXV C 2893/19 2020-02-05 01:00:00.0 CET 2021-02-01 21:00:06.0 CET 15450500 7503 REGULATION, SENTENCE, REASON Sędzia () Kamil Gołaszewski Sędzia () Kamil Gołaszewski Umowa Nieważność umowy Zasada swobody umów Kredyt indeksowany do waluty obcej Nienależne świadczenie Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 - art. 20; art. 22; art. 31; art. 7; art. 7 ust. 1; art. 76) Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 października 1933 r. - Kodeks zobowiązań (Dz. U. z 1933 r. Nr 82, poz. 598 - ) Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 100; art. 102; art. 189; art. 321; art. 321 § 1; art. 365; art. 365 § 1; art. 98; art. 98 § 1) Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 - art. 111; art. 5; art. 69; art. 69 ust. 1; art. 69 ust. 2; art. 69 ust. 2 pkt. 4; art. 69 ust. 2 pkt. 4 a; art. 75 b) Ustawa z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. z 2000 r. Nr 22, poz. 271 - art. 385(1)) Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 117; art. 120; art. 120 zd. 2; art. 120 § 1; art. 22(1); art. 3; art. 3 ust. 1; art. 353; art. 353 § 1; art. 353(1); art. 358; art. 358 § 2; art. 358(1); art. 358(1) § 5; art. 384; art. 385; art. 385 § 4; art. 385(1); art. 385(1) § 1; art. 385(2); art. 4; art. 4 ust. 2; art. 405; art. 410; art. 410 § 1; art. 410 § 2; art. 411; art. 411 pkt. 2; art. 411 pkt. 4; art. 455; art. 498; art. 5; art. 536; art. 536 § 2; art. 56; art. 58; art. 58 § 1; art. 58 § 2; art. 58 § 3; art. 6; art. 628; art. 628 § 1; art. 69; art. 69 ust. 1) art. 69 prawwa bankowego, art. 58, 118, 120, 353^1^, 385^1^, 410, 411 kc Katarzyna Konarzewska Wprowadzenie do umownego stosunku zobowiązaniowego elementu nadrzędności jednej ze stron, która na podstawie swojej decyzji ustala wysokość parametrów (kursów walut) służących do wyznaczenia wysokości świadczenia drugiej strony, bez odwołania do obiektywnych kryteriów jednoznacznie zakreślających granice przyznanych stronie uprawnień, stanowi naruszenie istoty stosunku zobowiązaniowego. Naruszenie istoty stosunku zobowiązaniowego oznacza przekroczenie granic swobody umów określonych w art. 3531 kc i prowadzi do nieważności czynności prawnej jako sprzecznej z ustawą (art. 58 kc), w sytuacji w której dotknięte nieważnością postanowienia dotyczyły ustalenia wysokości głównych świadczeń kredytobiorcy, tj. zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu i zapłaty odsetek. 2. Po stronie kredytobiorcy wykonującego nieważną umowę kredytu nie powstaje roszczenie o zwrot świadczeń spełnionych na rzecz banku w walucie, w której wykorzystano kredyt, do momentu, w którym ich wysokość nie przekroczy kwoty wykorzystanego kredytu. 3. Przedsiębiorca jest związany postanowieniami niedozwolonymi i nie może jednostronnie czynić ich eliminacji z umowy oraz skutków takiej eliminacji (nieważność umowy) podstawą swoich roszczeń - co oznacza ze najwcześniej możliwy termin wezwania konsumenta do zwrotu świadczeń spełnionych na podstawie takiej nieważnej umowy (art. 120par 1 kc) nie może przypadać przed powołaniem się konsumenta na niedozwolony charakter postanowień umowy. 4. Przewidziana w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości możliwość zastosowania, w miejsce postanowień uznanych za niedozwolone, przepisów dyspozytywnych stanowi jeden z wynikających z systemu dyrektywy 93/13 środków ochrony konsumenta - a nie ochrony interesów przedsiębiorcy. Dlatego tez, o ile nieważność umowy po wyeliminowaniu z niej postanowień niedozwolonych podlega obiektywnej ocenie, nienależnej od woli i stanowiska którejkolwiek ze stron, to możliwość zapobieżenia tej nieważności poprzez zastosowanie przepisu dyspozytywnego pozostawiona jest w gestii konsumenta. Tak jak konsumentowi przysługuje prawo do rezygnacji z ochrony przed stosowaniem w umowie postanowień niedozwolonych - poprzez świadome wyrażenie woli związania z nimi - tak samo może zrezygnować z ochrony przed skutkiem nieważności i jej konsekwencjami, nie wyrażając zgody zastąpienie nieuczciwego warunku przepisem dyspozytywnym. Wioleta Żochowska Wioleta Żochowska 2021-02-01 21:00:06.0 CET 2021-02-01 12:34:46.0 CET